Hôi miệng là một thuật ngữ được sử dụng để mô tả những trường hợp có mùi hôi có thể nhận thấy nhận thấy khi thở
NGUYÊN NHÂN
Trong hầu hết trường hợp, hôi miệng có nguồn gốc ngay tại miệng.
Lưỡi
Lưỡi là vùng có liên quan chặt chẽ nhất với tình trạng hôi miệng. Các vi khuẩn trên lưỡi sinh ra các chợp chất nặng mùi và các acid béo, là nguyên nhân của 80-90% các ca hôi miệng liên quan trực tiếp đến miệng. Một lượng lớn vi khuẩn tìm thấy ở phía sau của mặt lưng lưỡi . Cấu trúc phức tạp của lưỡi cung cấp một môi trường sống lý tưởng cho vi khuẩn kỵ khí phát triển dưới một lớp niêm mạc lưỡi được hình thành từ các mảnh vụn thức ăn, các tế bào chết, dịch mũi và các vi khuẩn. (lam rang gia)
Miệng
Hơn 600 loại vi khuẩn được tìm thấy trong miệng. Hàng chục loại trong số này tạo ra mùi hôi rất khủng khiếp khi ủ trong phòng thí nghiệm. Mùi được sản xuất ra chủ yếu là do sự phân hủy các protein thành các axit amin cá nhân, và một số loại axit amin nhất định lại phân hủy sinh ra mùi dễ nhận thấy.
Ngoài ra một số vị trí như vùng kẽ răng, vùng dưới lợi, phục hình răng sai quy cách, các ổ áp xe, răng giả không vệ sinh. Các tổn thương răng miệng gây ra do nhiễm virus như Herpes Simplex và HPV cũng góp phần gây ra hơi thở hôi.
Các bệnh lợi
Bệnh nha chu tiến triển là một nguyên nhân phổ biến của chứng hôi miệng nặng. Các sản phẩm của các vi khuẩn kỵ khí phát triển bên dưới lợi có mùi hôi và đã được chứng minh trên lâm sàng là tạo ra hơi thở hôi rất mãnh liệt.
Mũi
Nguồn gốc gây hôi miệng thứ hai chính là mũi. Khí thở từ mũi có mùi cay nồng khác với mùi hôi từ miệng. Nguyên nhân gây hôi miệng từ mũi thường là do viêm xoang hay các cơ quan bên ngoài.
Amidan
Viêm hoặc thoái hóa của Amidan góp một phần nhỏ vào chứng hôi miệng. Vôi hóa các hốc Amidan (gọi là sỏi amidan), gây ra mùi rất hôi khi thở.
Thực quản
Thoát vị thực quản hay trào ngược dạ dày thực quản, cho phép axit đi qua thực quản và thoát khí ra ở miệng. Túi thừa Zenker (túi thừa hầu- thực quản) cũng có thể gây ra hơi thở hôi do sự chuyển hóa các thực phẩm được giữ lại trong thực quản.
Dạ dày
Dạ dày được coi là một nguồn gốc rất phổ biến của hơi thở hôi. Hội chứng trào ngược dạ dày thực quản, hoặc có lỗ rò giữa thực quản và dạ dày thường gây ra tình trạng hôi miệng nặng nề.
CHẨN ĐOÁN
Nếu hơi thở hôi liên tục và các yếu tố nha khoa và bệnh lý khác đã được loại trừ, việc kiểm tra chuyên khoa và điều trị là bắt buộc. Các phòng khám nha khoa có thể chẩn đoán bằng các test sau:
1.Halimeter: một chiếc máy hiển thị sulfide di động được sử dụng để kiểm tra nồng độ các chất có chứa lưu huỳnh (cụ thể là hydrogen sulfide xác định mức độ của một số vi khuẩn sản xuất các hợp chất có chứa lưu huỳnh). Tuy vậy, máy này có nhược điểm trong ứng dụng lâm sàng, ví dụ, việc các sulfide thông thường khác (như mercaptan) rất khó được ghi lại và có thể bị hiển thị sai trong kết quả thử nghiệm. Một số thực phẩm như tỏi và hành sản xuất lưu huỳnh lưu giữ trong hơi thở và có thể dẫn đến đọc sai kết quả. Halimeter cũng rất nhạy cảm với rượu, vì vậy nên tránh uống rượu hoặc sử dụng các loại nước súc miệng có cồn ít nhất 12 giờ trước khi thử nghiệm
2.Test BANA: đánh giá mức độ của một loại enzyme trong nước bọt cho thấy sự hiện diện của một số vi khuẩn liên quan đến chứng hôi miệng.
3. Test ß-galactosidase: mức độ của enzyme này trong nước bọt có tương quan với sự hôi miệng.
Mặc dù những thiết bị đo đạc, kiểm tra được sử dụng rộng rãi tại các bệnh viện, nhưng tiêu chuẩn vàng để đánh giá hôi miệng chính là sự đánh giá từ thực tế kết hợp với đo mức độ và loại mùi nhờ các chuyên gia.
XỬ TRÍ
1. Làm sạch lưỡi
Làm sạch lưỡi nhằm kiểm soát hơi thở có mùi. Đây cũng là một việc hết sức quan trọng, có thể kiểm soát được và rất có hiệu quả. Đừng nên quên động tác chải lưỡi khi chải răng
Làm sạch bề mặt lưỡi nhẹ nhàng 2 lần một ngày là cách hiệu quả nhất để kiểm soát hơi thở có mùi. Có thể sử dụng bàn chải đánh răng, cây cạo lưỡi hoặc bàn chải lưỡi, thậm chí một chiếc muỗng cà phê lật ngược để loại bỏ sạch màng vi khuẩn, các mảnh vỡ, và chất nhày bám trên lưỡi.
Nên tránh cạo mạnh làm tổn hại lưỡi, và cũng cần tránh cạo vào vùng hàng rào vị giác chữ V ở cực sau của lưỡi. Chải mặt lưỡi bằng một lượng nhỏ nước súc miệng diệt khuẩn hoặc gel làm sạch lưỡi sẽ ngăn chặn các hoạt động tiếp diễn của vi khuẩn.
2. Ăn một bữa sáng lành mạnh với các thức ăn thô để làm sạch mặt sau của lưỡi.
3. Nhai kẹo cao su:
Khô miệng làm tăng sự tích tụ vi khuẩn và gây ra, hoặc làm trầm trọng thêm hơi thở có mùi. Nhai kẹo cao su không đường giúp tăng tiết nước bọt, do đó làm giảm hôi miệng.
Nhai kẹo cao su có thể đem lại hiệu quả tích cực đặc biệt là khi miệng khô hoặc khi không thể vệ sinh răng miệng sau bữa ăn (nhất là những bữa ăn giàu protein). Điều này hỗ trợ việc cung cấp nước bọt, làm sạch vi khuẩn đường miệng, có tính chất kháng khuẩn và thúc đẩy các hoạt động cơ học làm sạch miệng.
Một số loại kẹo cao Su có chứa thành phần chống mùi hôi đặc biệt. Tuy nhiên nếu nhai kẹo cao su quá nhiều cũng có thể gây ra hiện tượng mỏi khớp thái dương hàm do vậy cũng cần phải chú ý không được lạm dụng quá mức biện pháp này. Nên có ý kiến của nha sỹ để lựa chọn biện pháp phù hợp cho từng cá nhân.
Nhai hạt thì là, quế, kẹo cao su, rau mùi tươi, là các phương pháp dân gian phổ biến.
3. Súc miệng ngay trước khi ngủ với nước súc miệng.
Một số loại nước súc miệng trên thị trường có tác dụng giảm mùi hôi trong nhiều giờ
Các loại nước súc miệng chứa các thành phần kháng khuẩn như Cetylpyridinium chloride, Chlorhexidine, kẽm gluconate, tinh dầu, Chlorine dioxide có thể làm mất mùi tạm thời. Kẽm Gluconate và Chlorhexidine cho hiệu quả hiệp đồng rất mạnh. Nước súc miệng thường có chứa cồn làm dung môi do vậy cần đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất để lựa chọn phù hợp theo lứa tuổi.
Các giải pháp khác dựa trên việc thải bớt mùi, chẳng hạn như sử dụng các chất oxy hóa, để loại bỏ hơi thở có mùi ngắn hạn. Một cách tiếp cận mới cho việc điều trị chứng hôi miệng tại nhà là sử dụng các loại nước súc miệng có chứa tinh dầy. Tinh dầu đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc làm giảm chứng hôi miệng và đang được sử dụng trong một số loại nước súc miệng hiện có trên thị trường.
3. Duy trì vệ sinh răng miệng hàng ngày bao gồm đánh răng, làm sạch lưỡi, dùng chỉ nha khoa, và đến khám nha sĩ theo định kỳ. Dùng chỉ nha khoa đặc biệt quan trọng trong việc loại bỏ những mảnh vụn thức ăn thối rữa và mảng bám vi khuẩn giữa các răng, đặc biệt là ở lợi. Răng giả nên được làm sạch đúng cách.
4. Liệu pháp tâm lý
Cũng cần lưu ý rằng, có khá nhiều bệnh nhân bị mắc chứng hôi miệng ảo tưởng. Những bệnh nhân này bị ám ảnh về hơi thở hôi, hay chứng ảo tưởng hôi miệng. Họ chắc chắn rằng mình bị hôi miệng mà không hề hỏi ý kiến người khác để nhận được một lời nhận xét khách quan. Do vậy, liệu pháp tâm lý hết sức quan trọng đối với những bệnh nhân này
Kết luận
Hôi miệng là một tình trạng hay gặp, có thể ảnh hưởng nhiều đến đời sống tâm lý của từng cá nhân, đặc biệt trong vấn đề giao tiếp.